December 07, 2013

Писмо од Никола Карев до Гоце Делчев

Сами ние да се бориме за наша Македонија!

Драги Гоце,

Моите извештаи стануваат сè повеќе и повеќе само како голи констатации на оние свирепости и ѕверства што овој свет ги поднесува.
Одамна требаше веќе да им се даде називот извештаи за несреќите и бедите на христијаните во Вилаетот.
Во Крушевско и Битолско стануваат секојдневно ноќни блокади на села, а многубројните афери фрлаат многу луѓе в затвор. Не треба да чекаме повеќе, Гоце. Време е веќе да станеме и да се биеме. Да не чекаме слобода ниту од Грците ниту од Бугарите, ами сами ние Македонците да се бориме за наша Македонија, што ја засилува организацијата меѓу селаните и да не се споменуваат тврдењата дека „сите Македонци работеле за присоединувањето на Македонија кон Бугарија или Грција”.
Што се однесува до мене, никој не ќе може да ми ја одземе мојата храброст и мојот патриотизам.
Драго ми е да Ти соопштам дека сите наши момци се готови со пушка в рака да се бијат.

Никола.

November 12, 2013

Трета молитва на моето тело, Ацо Шопов



Ацо Шопов
(1923-1982)

Ацо Шопов е роден во Штип каде завршува основно училиште и гимназија. Филозофски факултет завршил во Скопје. Тој бил активен учесник во НОБ од 1941 година. По ослободувањето, работи и живее во Скопје, каде бил уредник на неколку литературни списанија. Издал повеќе збирки поезија, но и активно преведувал, претежно од југословенски автори, но и дела од Шекспир, Корнеј, Крилов и др.
Македонската повоена поезија се дели во три фази кои ги следи и Шопов. Во првата фаза, која ги опфаќа годините по војната, тој пишува борбена и патриотска поезија, во која сè е подредено на татковината. Тука спаѓаат збирките: „Песни“, „Пруга на младоста“ (заедно со Славко Јаневски), „Со наши раце“, „На Грамос“.
Следејќи ги тековите на модерната поезија, во следната фаза пишува интимна лирика. Мотивите се: човековото битие, минливоста и смислата на животот. Тука спаѓаат збирките: „Стихови за маката и радоста“ и „Слеј се со тишината“.
Во последната фаза, поезијата на Шопов е исполнета со интровертност и автобиографски елементи во која спаѓаат збирките: „Ветрот носи убаво време“, „Небиднина“,  „Гледач во пепелта“.

Циклусот „Молитви на моето тело“
          
Циклусот „Молитви на моето тело“ е од збирката „Небиднина“. Тој содржи 12 песни и претставува заокружена тема. Централен симбол во циклусот е телото. Тоа е претставено како митски облик - првично тело, кое го достигнува својот врв и бујност во љубовта. Опаѓањето на бујноста, разочараноста од староста и од смртта (небиднината) се темните мотиви кои го окупираат вниманието на поетот. Тој се враќа кон молитвите, кон бајачките, кон древните ритуали на гонењето на лошиот дух на смртта со гест, музика и збор. Со првата песна од циклусот „Раѓање на зборот“, Шопов ја отвара темата на зборот во македонската поезија.
Во третата песна од циклусот, „Втора молитва на моето тело“, поетот го воведува мотивот на мостот. Мостот симболизира спојување, зближување. Неговото тело е мост и тој сака да се доближи до сè, да доживее, да види, да допре сè.
          
            Третата молитва на моето тело
            
Што си: девојка, жена, мајка? Што си             
ти што бдееш пред овој храм во кој со тишина се лечи            
телото мое, молитвено што клечи.            
Светлина ли, мрак ли твоето идење му носи.            
Што си: девојка, жена, мајка, што си?            
Што си ти застаната со спокој темен            
пред ова тело чиј глас со виј го гони            
ветрот што лута, под тајни небосклони,            
чиј глас е жед и виј на вијот земен.            
Што си ти застаната со спокој темен?            
Што си: девојка, мајка, жена            
ти - скаменета пред влезот на овој храм            
со моќно име: ПОБЕДУВАМ,            
па ова тело возвишено го крена.            
Што си ти: девојка, мајка, жена?

Мотивот на жената и на љубовта започнува со оваа песна. Но, кон овој мотив Шопов не приоѓа на едноставен начин. За него љубовта не е едноставна и уште на почетокот на песната го поставува тројството: девојка, мајка, жена (еротска љубов, мајчина, сопружничка). Слично како Блаже Конески во „Болен Дојчин“ што и се обраќа на Ангелина со: непозната жено, мајко, сестро и Шопов и приоѓа на љубовта. Исплашен од немирот и чувствата што му навираат, во до тогаш мирниот и спокоен живот (храм во кој со тишина се лечи) тој не знае што да направи. Дали да ги отвори портите и да и дозволи на непознатата љубов да влезе во неговото срце? Но, тој нема избор - таа ПОБЕДУВА, таа доаѓа и го разбранува неговото тело, го прави да се чувствува моќен и возвишен.
Чувството на несигурност и страв наспроти чувството на љубовта во песната се дадени во постојан контраст (светлина - мрак; спокој, тишина - глас, виј; клечи - крена).


August 07, 2013

Почитувани читатели,

 На почетокот на овој месец август, 2013 година, на 110-годишнината од Илинденското востание и 69-годишнината од АСНОМ, имаме особена чест и задоволство да ви го претставиме тринаесеттиот број на електронското списание „Македонска Ризница".

 Во него, како и секогаш до сега, Ви нудиме најразновидни содржини од македонската историја, култура, фолклор, уметност и сè она што е интерес на нашата редакција како и на сите наши ценети соработници, а коешто корифејот на македонската мисла Мисирков така прекрасно го сосредоточи во зборовите „За Македонцките Работи".

 Нека оваа годишнина од првиот и вториот Илинден ни даде инспирација и не сплоти сите Македонци, во Републиката и ширум светот, еднаш и засекогаш на секој што е заинтересиран јасно и гласно да му порачаме „македонско име нема да загине".

 Од Редакцијата

June 14, 2013

Do not stand at my grave and weep, Mary Elizabeth Frye



Do not stand at my grave and weep, 
I am not there; I do not sleep. 
I am a thousand winds that blow, 
I am the diamond glints on snow, 
I am the sun on ripened grain, 
I am the gentle autumn rain. 
When you awaken in the morning’s hush 
I am the swift uplifting rush 
Of quiet birds in circling flight. 
I am the soft starlight at night. 
Do not stand at my grave and cry, 
I am not there; I did not die. 

- Mary Elizabeth Frye